Kişisel finansta pratik rehber

Banka Mevduatları ve Faiz Oranları Karşılaştırması

Mevduat, portföyün "nakit ve nakit benzeri" bacağını oluşturan en basit araçtır; ancak basit olması, karşılaştırmasının kolay olduğu anlamına gelmiyor. İki banka aynı vadede birbirine yakın oran ilan ederken, stopaj kesintisi, faiz işleme yöntemi, minimum tutar ve kampanya şartları nedeniyle elinize geçen tutar ciddi biçimde ayrışabilir. Aşağıda mevduat faiz oranları karşılaştırmasını adım adım, hesap yaparak yapmanın yolunu bulacaksınız.

1. Vadeyi ve parayı ne zaman kullanacağınızı netleştirin

Karşılaştırmanın ilk girdisi orandan değil, ihtiyaç takviminizden gelir. Acil durum fonu için 32 gün gibi kısa vadeler mantıklıdır; 6-12 ay sonra kullanılacak bir peşinat için daha uzun vade tercih edilebilir. Vadeyi bozduğunuzda bankaların çoğu, biriken faizin tamamını değil vadesiz hesap faizini öder; yani yanlış vade seçimi, en yüksek oranı bulmuş olmanızı bile anlamsızlaştırır.

2. İlan edilen brüt oranı nete çevirin

Bankalar oranı genellikle brüt yıllık olarak ilan eder. TL mevduat faizi üzerinden stopaj kesilir ve bu oran vade dilimlerine göre farklılaşır; oranlar resmi kararlarla değiştiği için hesaba girmeden önce güncel dilimi kontrol etmek gerekir. Kaba formül şöyledir:

  • Dönem brüt faizi = Anapara × Brüt yıllık oran × (Vade günü ÷ 365)
  • Net faiz = Dönem brüt faizi × (1 − stopaj oranı)

Karşılaştırmayı her zaman net tutar üzerinden yapın. Döviz ve katılım hesaplarında stopaj dilimleri farklı olabildiği için "yüzde" değil "TL cinsinden eline geçen" kıyaslaması daha güvenilirdir.

3. Efektif (bileşik) getiriyi hesaplayın

Kısa vadeli hesapta faiz vade sonunda anaparaya eklenip yeniden yatırıldığında bileşik etki devreye girer. Aynı brüt oranın farklı vadelerde nasıl farklı yıllık getiriye dönüştüğünü gösteren örnek bir hesap (temsili oran, stopaj hariç):

VadeDönem getirisiYılda tekrarEfektif yıllık getiri
32 gün%4,38~11,4~%63
92 gün%12,60~4~%60
365 gün%50,001%50

Tablonun mesajı şu: %50 brüt oran her vadede aynı şey değildir. Kısa vade bileşik avantajı sağlar ama yenileme riskini de taşır; faizler düşerse yeni dönemde daha düşük orandan devam edersiniz. Uzun vade ise oranı kilitler, esnekliği azaltır.

4. Hesap türlerini aynı tabloda yan yana koyun

AraçGetiri yapısıLikiditeDikkat edilecek nokta
Vadesiz hesapÇok düşük ya da sıfırAnındaSadece işlem parası için
Vadeli TL mevduatSabit oran, vade sonundaVade sonuErken bozmada faiz kaybı
Dijital/e-mevduatGenelde şube oranının üzerindeVade sonuYeni müşteri şartı olabilir
Katılım hesabıKâr payı, oran taahhüdü yokVade sonuBeklenen getiri kesin değil
Döviz mevduatDüşük faiz + kur etkisiVade sonuKur riski yönü iki taraflı
Para piyasası fonu